← terug naar de visie

Thema H · Topic 5: Datadroogte

Trendanalyse voor Noordeloos 2040 — versie 1

Opgesteld: 6 april 2026


De visiewens als vertrekpunt

Het document stelt: "Noordeloos wil beschikken over betrouwbare lokale demografische data — geboortecijfers, sterftecijfers, migratiestromen, leeftijdspiramide en leerlingenprognoses — als basis voor onderbouwde beslissingen."

Wat zeggen de data over de kansen dat dit lukt?


Het data-landschap van Noordeloos nu

Aanwezig:

Afwezig:

Analysegrens: De exacte inhoud van de Bepaling Woningbehoefte voor Noordeloos en de Scenario's Ruimtelijke Uitdagingen is niet openbaar raadpleegbaar in deze analyse. Die documenten zijn interne bronnen van het visieproces. Hoeveel demografische detail zij bevatten, en op welk geografisch niveau, kon niet extern worden geverifieerd.


Wat we weten — >90% zekerheid

CBS publiceert geboorte en sterfte uitsluitend op gemeenteniveau

Het CBS-dashboard Geboorte en sterfte per gemeente toont voor alle Nederlandse gemeenten jaarlijkse geboortecijfers en sterftecijfers. Het kleinste gepubliceerde geografisch niveau is de gemeente. Kernen zoals Noordeloos vallen altijd samen met andere kernen in één gemeentelijk totaal. Voor Molenlanden als geheel zijn deze cijfers beschikbaar; voor Noordeloos afzonderlijk niet. (Bron: CBS, dashboard Geboorte en sterfte per gemeente; CBS StatLine dataset 37230NED)

CBS bevolkingskernen geeft saldo-informatie, geen jaardetail

De CBS Bevolkingskernen 2021-dataset (gepubliceerd via PDOK in juli 2024) bevat per kern het geboorteoverschot en het migratiesaldo voor twee afzonderlijke tienjaarsperioden (2001–2011 en 2011–2021). Dit maakt trendvergelijking mogelijk op kernniveau, maar geeft geen jaarlijkse uitsplitsing en geen scheiding van vestigingen en vertrekken. (Bron: PDOK, CBS dataset Bevolkingskernen 2021, gepubliceerd juli 2024)

Bevolkingskrimp treft vooral kleine kernen — ook in de buurt van Noordeloos

Uit CBS-analyse gepubliceerd in maart 2025 blijkt dat tussen 2011 en 2021 meer dan de helft (55%) van de kleinste kernen (tot 1.000 inwoners) kromp. In 62% van die kleinste kernen vertrokken meer mensen dan er kwamen. Bevolkingskrimp in kleine kernen is primair een vestigings- en vertrekvraagstuk, niet een geboorte-sterfteprobleem. Noordeloos valt buiten de categorie van 'kleinste kern' (circa 1.810 inwoners in 2024; 1.894 op 1 januari 2026, volgens Burgerzaken), maar de naaste omgeving omvat wel kernen in dit kwetsbare segment. (Bron: CBS, "Bevolkingsontwikkeling van bevolkingskernen tussen 2011 en 2021", maart 2025)

Bevolking Noordeloos vrijwel stabiel 2013–2024, maar intern verschoven

De woonplaats Noordeloos telde 1.815 inwoners in 2013 en 1.810 inwoners in 2024 — een daling van vijf personen over elf jaar. Op 1 januari 2026 waren het er 1.894 (Burgerzaken). Achter dit stabiele totaal gaan buurtgebonden verschuivingen schuil: Noordeloos-Dorp groeide met 24 inwoners (+2,6%), Noordeloos-West kromp met 27 inwoners (-11%), Noordeloos-Oost met 11 inwoners (-4,7%). (Bron: AlleCijfers.nl, CBS-data 2024)

DUO-prognoses zijn beschikbaar per schoollocatie tot 2044

DUO publiceert via Open Onderwijsdata leerlingenprognoses per schoollocatie in het primair onderwijs. De prognoses lopen tot 2044 en zijn gebaseerd op de Primos-bevolkingsprognose 2025 en de CBS-bevolkingsprognose van december 2025. Voor SmdB Noordeloos zijn deze prognoses dus openbaar opvraagbaar. Landelijk verwacht DUO een daling van 2,2% over de komende zes jaar — regionaal zijn de verschillen aanzienlijk. (Bron: DUO Open Onderwijsdata, prognoses primair onderwijs; Scenariomodel PO 2026)

Molenlanden publiceert geen open kernniveau-monitor

De gemeente Molenlanden heeft een Omgevingsvisie 2040 (vastgesteld oktober 2024) en een Strategiekaart Wonen en Leven, maar stelt geen openbaar datadashboard beschikbaar met demografische kerncijfers per kern. De gemeente telt twintig woonkernen. Beleidsdocumenten verwijzen naar Primos-prognoses en CBS-data, maar aggregeren die niet transparant naar kernniveau. (Bron: Gemeente Molenlanden, Omgevingsvisie 2040; Strategiekaart Wonen en Leven)

Gesprekspartner gemeente is beschikbaar

De bronnenlijst bij dit topic vermeldt expliciet het gesprek met gemeente Molenlanden als bron. Dit duidt erop dat het visieproces al een directe gemeentelijke lijn heeft. Via dat kanaal zijn interne prognoses en BRP-uittreksels in principe opvraagbaar, ook al zijn die niet openbaar. (Bron: Topicoverzicht met bronnen, Visie Noordeloos 2040, februari 2026)

CBS Postcode6-data beschikbaar als fijnmazige proxy

Per volledige postcode (PC6) zijn via CBS jaarlijkse demografische data beschikbaar voor 2015–2024. Voor Noordeloos dekt postcode 4225 de woonkern grotendeels. Dit is geen officieel 'kernniveau', maar biedt wel meer detail dan de buurtindeling die in KWB wordt gehanteerd. (Bron: CBS, Postcode6 statistieken 2015–2024, beschikbaar via nationaalgeoregister.nl)


Scenario's

De scenario's beschrijven externe gebeurtenissen die het databeschikbaarheidsvraagstuk voor kleine kernen kunnen beïnvloeden. Wat Noordeloos vervolgens met die verandering doet, is een aparte vraag.

Scenario 1: Verdere dataconcentratie — de kern blijft buiten beeld

Het CBS continueert zijn beleid van publicatie op gemeente- en buurtniveau, maar verfijnt de buurtindeling niet verder. Privacy-overwegingen blijven leidend: bij buurten met minder dan vijf personen in een categorie worden geen cijfers gepubliceerd. Voor Noordeloos betekent dit dat geboortecijfers en sterftecijfers op kernniveau wettelijk en technisch buiten bereik blijven zolang het CBS zijn publicatiedrempels niet verlaagt. Tegelijkertijd groeit het landelijke beleid rond de Wet open overheid (Woo) niet door naar actieve ontsluiting van gemeentelijke BRP-data op kern- of straatniveau. De gemeente Molenlanden heeft geen capaciteit of beleidsprioriteit om een eigen kernniveau-monitor op te bouwen. Resultaat: Noordeloos blijft afhankelijk van indirecte benaderingen (postcode6, buurtaggregaten, eigen tellingen) voor de demografische input die het wil gebruiken bij onderbouwde beslissingen.

Scenario 2: Open data-beweging bereikt het lokale niveau

De Europese Open Data Richtlijn (2019/1024) dwingt lidstaten en overheden tot bredere ontsluiting van overheidsdatasets. In Nederland leiden Woo-verzoeken en de opschaling van data.overheid.nl ertoe dat gemeenten actief kernniveau-statistieken publiceren — ook Molenlanden. Het CBS brengt zijn bevolkingskernen-dataset jaarlijks uit (momenteel nog op de 2021-snede) en voegt variabelen toe. Provincies zoals Zuid-Holland ontwikkelen een regionale data-infrastructuur waarbinnen kernniveau-statistieken routinematig worden gedeeld met dorpsvisietrajecten. DUO-leerlingenprognoses zijn reeds openbaar en vormen hierin een positief precedent. Resultaat: Noordeloos kan binnen vijf jaar beschikken over een jaarlijks geactualiseerd kernniveau-profiel, samengesteld uit meerdere openbare datasets — zonder dat de gemeente of het dorp daar specifiek om hoeft te vragen.